Gayrimenkul sertifikası nedir?

Gayrimenkul sertifikasını basitçe tanımlayacak olursak: ‘Taşınmaz varlıklar olan inşaat projelerinin, menkul (taşınabilir) yatırım araçlarına dönüştürülmesidir’ diyebiliriz.

Bir örnekle açıklayalım.

Farz edelim ki, ileride değerleneceğine inandığınız bir gayrimenkul projesi var. (Bu bir konut projesi veya bir alışveriş merkezi olabilir) Sizin de bu projeden daire veya dükkan almaya yetecek kadar paranız yok. Proje sahipleri ne yapıyor? Projedeki daire veya dükkanların bir kısmını, 1er metrekarelik paylara bölerek; daire veya dükkanın tamamını satın alacak gücü olmayan müşterilerine satıyor. Alıcılar da ellerindeki bütçe oranında projeye ortak olmuş oluyor. Örneğin 100 metrekarelik bir dairenin 20 adet hissesini satın alarak, 20 metrekaresine ortak olmuş oluyorsunuz.

Böylelikle proje sahipleri, inşaatı tamamlamak için kendilerine ekstra gelir elde etmiş oluyorlar. Müşteriler ise; dilerlerse ellerine para geçtikçe daha fazla hisse satın alarak, sonunda daire veya dükkan sahibi olabiliyor; dilerlerse de ellerindeki hisseleri, o günkü fiyattan başkalarına satabiliyor.

Sistem henüz hayata geçirilmediği için, pratikte nasıl sonuçlar doğuracağını kestirmek zor. Ancak tahmini olarak yorumlamak gerekirse:

AVANTAJLARI

  • Vatandaşın tasarrufa yönelimini arttırabilir
  • Kredi borcu ve faiz yükünü ortadan kaldırıp, imkan ölçüsünde yavaş yavaş satın alım şansı yaratabilir
  • Projelerin daha hızlı tamamlanmasını sağlayabilir
  • Kaynak yetersizliğinden dolayı yarım kalan proje sayısını azaltabilir
  • Kentsel dönüşüm projelerinde kullanılarak, şehir gelişimini olumlu etkileyebilir

DEZAVANTAJLARI

  • Ödeme kolaylığı sebebiyle yoğun talep yaratıp, fiyatların aşırı artışına ve balon oluşmasına sebep olabilir
  • Özellikle gelişimini tamamlamış bölgelerde, yatırım amacıyla satın alan vatandaşlar bekledikleri kârları elde edemeyebilir
  • Menkul bir kıymet olacağı için, sermaye sahipleri tarafından çeşitli manipülasyonlar yapılarak vatandaşlar zarara uğratılabilir
  • Özellikle ilk yıllarda, hukuksal açıdan büyük boşluklar olması muhtemel olacağı için, dolandırıcılıklara zemin hazırlayabilir

Resmi Gazete’de yayınlanan Gayrimenkul Sertifikaları Tebliği’ni okumak için lütfen tıklayınız.

Paylaş: